De luchtwachttorens van Flevoland

(60 km)

In de eerste polder van het latere Flevoland stonden in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw drie luchtwachttorens. Ze droegen de namen 6K1, 6K2 en 6K3, die in de praktijk bij meldingen Karel 1 t/m 3 werden genoemd. De Karel 1 stond op Urk, naast het Kerkje aan de Zee, de Karel 2 stond in het Emmelerbos in Emmeloord en de Karel 3 stond in het Enserbos in Ens.

De luchtwachttorens werden gebruikt om het luchtruim af te speuren naar snelle en laagvliegende vliegtuigen uit de voormalige Sovjet-Unie, waarvan men bang was dat ze onder de radar het land zouden binnenvliegen om vijandelijke parachutisten of bommen te droppen. 

De luchtwachttorens werden vanaf he…

In de eerste polder van het latere Flevoland stonden in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw drie luchtwachttorens. Ze droegen de namen 6K1, 6K2 en 6K3, die in de praktijk bij meldingen Karel 1 t/m 3 werden genoemd. De Karel 1 stond op Urk, naast het Kerkje aan de Zee, de Karel 2 stond in het Emmelerbos in Emmeloord en de Karel 3 stond in het Enserbos in Ens.

De luchtwachttorens werden gebruikt om het luchtruim af te speuren naar snelle en laagvliegende vliegtuigen uit de voormalige Sovjet-Unie, waarvan men bang was dat ze onder de radar het land zouden binnenvliegen om vijandelijke parachutisten of bommen te droppen. 

De luchtwachttorens werden vanaf het midden van de jaren zestig overbodig en alweer afgebroken, maar het 1,8 meter diepe betonnen fundament bleef wel in de grond achter en dat is tegenwoordig nog steeds te zien. Bij ieder van de Flevolandse luchtwachttorens is naderhand een informatiepaneel geplaatst, met daarop uitleg over en afbeeldingen uit de tijd dat ze nog volop werden gebruikt. 

Het is sowieso interssant om eens zo'n fundament en informatiepaneel te bekijken, maar voor diegenen die hier bijzonder in geïnteresseerd zijn, is er ook een fietsroute uitgezet die langs alle drie de voormalige luchtwachttorens leidt. Deze bevat niet alleen de locaties van de torens, maar ook tips voor bezienswaardigheden, horeca en zelfs overnachtingslocaties onderweg. Je kunt er dus gerust een meerdaagse fietstocht van maken.

Overigens komt deze fietsroute langs een toren die nog wel bestaat: de Ramspoltoren in Ens. Deze lijkt qua bouw op de vroegere luchtwachttorens, maar het is feitelijk een uitkijktoren, gewoon voor het mooie uitzicht over de Noordoostpolder, Kamper Eiland en de Flevopolder. Deze toren is dus nooit gebruikt om laagvliegende vliegtuigen te spotten. Hij is wel dagelijks open en gratis te beklimmen, dus zeer de moeite waard als tussenstop.

Uiteraard kun je deze fietstocht op iedere gewenste locatie starten, maar met het oog op het wellicht niet (mee) hebben van een eigen fiets start onze routesuggestie bij de fietshub op Schokland, waar je gratis kunt parkeren en elektrische deelfietsen kunt pakken.

LET OP: per half maart 2026 is de Keileemweg op Schokland wegens het slechte wegdek voor alle verkeer gesloten. Fiets daarom vanaf knooppunt niet in zuidelijke richting naar fietsknooppunt 75, maar rijdt een stukje door over de Oud-Emmeloorderweg en sla af naar de eerste weg rechts, het Plankenpad. Deze leidt je naar fietsknooppunt 61, het einde van deze route.

Neem alvast een kijkje

Dit ga je zien

Deelfietshub Schokland

Deelfietshub Schokland
Middelbuurt 3

8319 AB  Schokland
Navigeer naar startpunt
Deelfietshub Schokland

Museum Schokland - werelderfgoed

Middelbuurt 3
8319 AB  Schokland
Museum Schokland - werelderfgoed
61
47
85

Pier16

Pier16
Schokkerhaven 1

8308 PX  Nagele
Pier16

Ramspoltoren

Ramspoltoren
Ramsweg

8307 RM  Ens
Ramspoltoren

B&B De Pipowagen

Enserweg 13
8307PJ  Ens
B&B De Pipowagen
54

Luchtwachttoren 6K3 (Karel 3) - Ens

Voormalige luchtwachttoren Karel 3
Ens
Luchtwachttoren 6K3 (Karel 3) - Ens
81
70
13

Cafe Restaurant Chillers

Cafe Restaurant Chillers
Veerplein 1

8301 AH  Emmeloord
Cafe Restaurant Chillers
65
27

Langs de Polder

Marknesserweg 1C
8302 GN  Emmeloord
Langs de Polder

Hotel Restaurant Grandcafé 't Voorhuys

Hotel Restaurant Grandcafé 't Voorhuys
De Deel 20

8302 EK  Emmeloord
Hotel Restaurant Grandcafé 't Voorhuys
71

Camping Het Bosbad

Camping Het Bosbad
Banterweg 4

8302 AC  Emmeloord
Camping Het Bosbad

Luchtwachttoren 6K2 (Karel 2) - Emmeloord

Voormalige luchtwachttoren Karel 2
Emmeloord
Luchtwachttoren 6K2 (Karel 2) - Emmeloord
93

Hotel Van der Valk Emmeloord

Hotel Van der Valk Emmeloord
Het Hooiveld 9

8302 AE  Emmeloord
Hotel Van der Valk Emmeloord
63
18

Landwinkel Versluis

Landwinkel Versluis
Urkerweg 16

8303 BX  Emmeloord
Landwinkel Versluis
58
94
36

Inspiratiekantoor Tourist Info Urk

Tourist Info Urk
Dormakade 1

8321 EM  Urk
Inspiratiekantoor Tourist Info Urk Inspiratiekantoor Tourist Info Urk

Vissersmonument

Vissersmonument
Wijk 3 95

8321 GB  Urk
Vissersmonument Vissersmonument

Het Kerkje aan de Zee

Kerkje aan de Zee
Prins Hendrikstraat 1

8321 GG  Urk
Het Kerkje aan de Zee Kerkje aan de Zee

Luchtwachttoren 6K1 (Karel 1) - Urk

Voormalige luchtwachttoren Karel 1
Urk
Luchtwachttoren 6K1 (Karel 1) - Urk
36
26

Renne Streekproducten

Renne Streekproducten
Domineesweg 11

8308 PG  Nagele
Renne Streekproducten

Afslag Nagele

Afslag Nagele B&B
Han Stijkelweg 11

8308 PE  Nagele
Afslag Nagele Camperplaats Afslag Nagele
10
52

Monument en Bed - De Karwijhof in Nagele

Karwijhof 19
8308AK  Nagele
Monument en Bed - De Karwijhof in Nagele

Museum Nagele

Museum Nagele
Ring 23

8308 AL  Nagele
Museum Nagele

B&B Gastvrij Schokland

Oud Emmeloorderweg 14
8308 PK  Nagele
B&B Gastvrij Schokland
37

Schokkerbos

Schokkerbos
Keileemweg 1

8319 AC  Schokland
Schokkerbos
75
61

Restaurant Schokland

Museum-Restaurant Schokland
Middelbuurt 3

8319 AB  Schokland
Restaurant Schokland

Deelfietshub Schokland

Deelfietshub Schokland
Middelbuurt 3

8319 AB  Schokland
Navigeer naar eindpunt
Deelfietshub Schokland

Beschrijving

Deelfietshub Schokland

Deelfietshub Schokland
Middelbuurt 3

8319 AB  Schokland
Navigeer naar startpunt
Deelfietshub Schokland

LET OP: per half maart 2026 is de Keileemweg op Schokland wegens het slechte wegdek voor alle verkeer gesloten. Fiets daarom vanaf knooppunt niet in zuidelijke richting naar fietsknooppunt 75, maar rijdt een stukje door over de Oud-Emmeloorderweg en sla af bij de eerste weg aan je rechter kant, het Plankenpad. Deze leidt je naar fietsknooppunt 61, het einde van deze route.

Deelfietshub Schokland

Deelfietshub Schokland
Middelbuurt 3

8319 AB  Schokland
Navigeer naar eindpunt
Deelfietshub Schokland
  • 61
  • 47
  • 85
  • 54
  • 81
  • 70
  • 13
  • 65
  • 27
  • 71
  • 93
  • 63
  • 18
  • 58
  • 94
  • 36
  • 36
  • 26
  • 10
  • 52
  • 37
  • 75
  • 61

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!