Het verhaal over het Waterloopbos

Op deze plek heb ik gewerkt. Weet je wel dat we hier op de zeebodem zitten?

Een bijzonder bos

© Visit Flevoland
© Jeroen Bosch

De oude man op het bankje

Op een mooie voorjaarsdag besluit ik naar de Noordoostpolder te rijden. Van een vriend heb ik gehoord dat daar een bijzonder bos ligt, het Waterloopbos. Verder weet ik eigenlijk niks over het bos en ik besluit me te laten verrassen. Verwonderend over de afbrokkelende stenen muurtjes en waterrijkdom loop ik door het bos tot ik bij een open plek in het bos kom. Een bassin vol water en een vreemde metalen constructie midden in het water. Op een bankje zit een oude man. Naast hem is nog een plekje vrij en ik besluit naast hem te gaan zitten. Na hem gegroet te hebben mijmer ik weg in gedachten over wat dit voor een plek is. Schijnbaar heb ik hardop in mezelf gepraat, want de oude man naast me begint ineens te vertellen…

Waterloopkundig laboratorium

© Jeroen Bosch
© Manita Brunekreef

Op de zeebodem

‘Op deze plek heb ik gewerkt. Toen was dit bos nog een waterloopkundig laboratorium. Het moet in de jaren 50 zijn geweest. In die tijd zag het er hier nog heel anders uit. De bomen waren nog geen 10 jaar oud. Weet je wel dat we hier op de zeebodem zitten?’ Ik kijk hem verdwaasd aan. De man begint te lachen. ‘Ja echt waar’, zegt hij, ‘we zitten op de bodem van de voormalige Zuiderzee. Kijk straks maar eens bij de wortels van een omgevallen boom, dan zie je de schelpen nog in de bodem. In 1942 is deze polder: Noordoostpolder, droog gevallen. De bomen die je hier ziet zijn vanaf 1946 aangeplant en nog geen 5 jaar later is het laboratorium hier gevestigd. Wat een andere tijd was dat’.

De haven van IJmuiden

© Laurens Delderfield
© Jeroen Bosch

Metalen bouwwerk

Ik ben even sprakeloos. Tijdens het mijmeren heb ik mijn fantasie de vrije loop gegeven, maar dit had ik niet kunnen bedenken. Mijn nieuwsgierigheid is getriggerd. ‘Maar weet u dan ook wat er op deze plek heeft plaatsgevonden? En wat is dat gekke metalen bouwwerk?’ vraag ik. ‘Dat is nou de haven van IJmuiden’ zegt de man. Mijn wenkbrauwen gaan nog verder omhoog en ik zie dat de oude man van mijn verbazing geniet. ‘Op deze plek zijn de havendammen van IJmuiden onderzocht, daarom wordt deze open plaats nu zo genoemd. En die metalen constructie is een oude golfmachine’. De vragen buitelen over elkaar in mijn hoofd. De man ziet mijn verwardheid en verteld verder.
 

Nabootsen

© Jeroen Bosch
Waterloopbos Marknesse NOP Natuur Architectuur 1

Waterloopbos Marknesse NOP Natuur Architectuur 1

© Visit Flevoland

Wind, golven en stroming

‘De haven van IJmuiden is in de 19e eeuw aangelegd. Havendammen zorgen er voor dat schepen op een veilige manier een haven in kunnen varen. Na de tweede wereldoorlog werden vrachtschepen steeds langer en daarmee de havendammen van IJmuiden te kort. Voor de kapiteins werd het onmogelijk om nog veilig de haven binnen te varen. Het lijkt soms alsof de waterwolf er alles aan doet om de kapiteins moeilijk te maken’ en de man geeft me een knipoog. Hij gaat verder met zijn uitleg ‘Je hebt de wind, de golven en de stroming in de zee en die drie maken het samen de kapiteins knap lastig. Wij kregen halverwege de jaren 50 de vraag om onderzoek te doen naar de optimale lengte en vorm van de havendammen. Op deze plek hebben we de situatie in de Noordzee bij IJmuiden nagebootst om proeven te kunnen doen met verschillende lengtes en vormen van havendammen’.

Het resultaat van ons onderzoek is vandaag de dag nog steeds te zien in IJmuiden.

Waterwerken

Waterloopbos Marknesse NOP Natuur Architectuur 2

Waterloopbos Marknesse NOP Natuur Architectuur 2

© Visit Flevoland
Waterloopbos Marknesse NOP Natuur Architectuur klein

Waterloopbos Marknesse NOP Natuur Architectuur klein

© Visit Flevoland

Thailand, Libië, Turkije, Nigeria, Denemarken

‘Vandaar dus die golfmachine in het water!’ roep ik enthousiast. ‘Exact, er stond een hele rij met golfmachines naast elkaar die samen de golven in de Noordzee simuleerden. Het resultaat van ons onderzoek is vandaag de dag nog steeds te zien in IJmuiden’ zegt de man met enige trots. ‘En dat geldt niet alleen voor dit onderzoek. Over de hele wereld liggen waterwerken waarvan de basis in dit polderbos is onderzocht, Thailand, Libië, Turkije, Nigeria, Denemarken, de lijst is eindeloos’.